Koplopers #4 - juni 2026

Koploper Sophie Heijenberg (Graduate Ventures): ‘Dit raakt ons startupecosysteem in het hart’

Koplopers zijn onderscheidende founders, investeerders, beleidsmakers en denkers uit ons netwerk die de overgang naar De Nieuwe Economie mogelijk maken. Iedere Substack spreken wij één Koploper over de actuele ontwikkelingen.

In deze KOPLOPERS spreken we met Sophie Heijenberg, VC investeerder bij Graduate Ventures.

Een veto voor Den Haag?

Staatssecretaris Derk Boswijk pleitte onlangs in het FD voor een golden share van de staat in dual-use bedrijven. Sophie begrijpt de gedachte, maar is er niet van gecharmeerd.

‘Het idee is begrijpelijk maar het instrument is verkeerd. Een golden share klinkt als controle, maar maakt een bedrijf in praktijk oninvesteerbaar en onverkoopbaar. Geen serieuze koper betaalt een volledige premie voor een bedrijf waar de staat een veto heeft. Dat schrikt ook internationale investeerders af in eerdere rondes.’

Graduate als het Nederlandse ‘pay it forward’

Sophies kijk op overheidsbemoeienis past in een bredere visie: Europa heeft de ingrediënten, maar weet ze nog niet goed te verbinden. Dat is precies wat Graduate Ventures probeert te doen — met Stanford en MIT als lichtende voorbeelden.

‘In Nederland hebben we de instituties en de ondernemers wel, maar de verbinding ontbreekt vaak. Mensen blijven minder betrokken bij hun alma mater omdat die infrastructuur er nog niet is.’

“Dit raakt ons startupecosysteem in het hart”

Die infrastructuur opbouwen kost tijd. Ondertussen schiet de overheid zichzelf in de voet met fiscaal beleid dat precies de verkeerde mensen ontmoedigt. Wat als Sophie één regel mocht schrappen op NL/EU-niveau? ‘De voorgestelde Box 3-vernieuwingen. Een belasting op fictief rendement op niet-gerealiseerde startup-equity ontmoedigt talent om voor een startup te gaan werken én ontmoedigt angel investeerders. Dit raakt ons startupecosysteem in het hart, en we lopen al achter op Parijs, Berlijn en Londen. Uitzonderingsregels gaan dit niet oplossen op een manier die de kapitaalmarkt niet raakt.’

Blijf bouwen waar je staat

En dan de vraag die Rinke Zonneveld in de vorige editie opwierp: is het erg dat Nederlandse deeptech voor latere financieringsrondes nog steeds naar de VS of het Midden-Oosten moet uitwijken? Sophie is nuchter.

‘Wat mij betreft is dat niet zo erg. Europa heeft simpelweg te weinig grote fondsen die de benodigde tickets kunnen schrijven. Het alternatief — bedrijven die niet groeien omdat het geld ontbreekt — is een stuk slechter.’

Maar één strijd wil ze wel voeren. ‘Dus sterk opstaan tegen Amerikaanse investeerders die elke BV willen flippen naar een Delaware. Voor veel startups is het kostentechnisch en talenttechnisch ook gewoon aantrekkelijk om grotendeels in Europa te blijven. Laten we zorgen dat de randvoorwaarden — aandelenopties, 30%-ruling, huisvesting, elektriciteit — daarvoor kloppen. En hopelijk ontstaan die grote Europese fondsen dan op de lange termijn vanzelf.’

En wat deden we verder?

• We organiseerden samen met de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland de Seed Capital Drinks als side event van Hello Tomorrow — op het terras van het Veronica Schip. (Deep)tech founders, investeerders en LP’s vonden elkaar in de zon, en de gesprekken gingen nog lang door nadat de laatste drankjes waren ingeschonken. Dank!

• Jaap deelde zijn visie op het BTI (deep tech investeringstoetsing) en wat de blokkade van de Solvinity-deal betekent voor deeptech startups — lees zijn analyse hier op MT/Sprout

Tenslotte:

• Op 18 juni organiseren wij samen met Archipel Tax Advice een interactieve sessie in het kader van Amsterdam Tech Week over Employee Incentive Plans voor scale-ups — de juridische en fiscale kaders, én een blik vooruit op de nieuwe belastingregels die in 2027 in werking treden. Drinks are on the house. Meld je hier aan.